یکی از روشهایی که برای تمدید قرارداد اجاره ملک به صورت پشتنویسی مورد استفاده قرار میگیرد، ثبت توافقات جدید روی قرارداد قبلی یا تنظیم یک الحاقیه با ارجاع دقیق به اجارهنامه اصلی است. در این روش، موجر و مستأجر میتوانند درباره موضوعاتی مانند مدت تمدید، مبلغ ودیعه، اجارهبها و سایر شرایط قرارداد به توافق برسند و توافق خود را بهصورت مکتوب ثبت کنند.
البته پشتنویسی اجارهنامه نباید صرفاً به چند خط کوتاه و یک امضا محدود شود. برای کاهش احتمال اختلاف، بهتر است تاریخ قرارداد قبلی، مشخصات طرفین، مدت جدید اجاره، مبلغ ودیعه و اجارهبها و سایر تغییرات بهصورت روشن درج شود و ارتباط متن جدید با قرارداد اصلی کاملاً مشخص باشد.
اگر به موضوعات حقوقی مرتبط با ملک علاقهمند هستید، میتوانید برای آشنایی بیشتر با اسناد و مدارک مربوط به املاک، مقاله انواع سند ملکی را نیز مطالعه کنید.
در ادامه این مقاله از املاک روما، نحوه تمدید قرارداد اجاره با پشتنویسی، نکات مهم هنگام تنظیم آن، نمونه متن و ملاحظات قانونی مربوط به این روش را بررسی میکنیم.

اعتبار پشتنویسی قرارداد اجارهنامه چگونه است؟
پشتنویسی قرارداد اجاره در اصل ثبت مکتوب توافق جدید میان موجر و مستأجر درباره یک قرارداد اجاره موجود است. اگر طرفین درباره ادامه رابطه استیجاری و شرایط جدید آن به توافق برسند، میتوانند تغییرات موردنظر را بهصورت کتبی ثبت کنند؛ با این حال، برای اینکه متن جدید در صورت بروز اختلاف قابل استنادتر باشد، باید ارتباط آن با قرارداد اصلی، موضوع توافق و اراده طرفین بهطور واضح مشخص شود.
مطابق ماده ۱۰ قانون مدنی، قراردادهای خصوصی در صورتی که مخالف صریح قانون نباشند، نسبت به طرفین نافذ هستند. بنابراین، توافق روشن و مکتوب موجر و مستأجر درباره شرایط جدید اجاره میتواند مبنای تعهدات قراردادی آنها قرار گیرد.
از طرف دیگر، مقررات مربوط به اجاره فقط به توافق خصوصی طرفین محدود نمیشود. ماده ۲ قانون روابط موجر و مستأجر با اصلاحات سال ۱۴۰۳، برای قراردادهای اجاره الزامات مشخصی درباره تصریح مدت، مبلغ اجاره و مبلغ قرضالحسنه و ثبت اطلاعات در سامانههای مربوط پیشبینی کرده است. بنابراین، در تمدید اجاره نیز بهتر است شرایط و الزامات روز مربوط به ثبت قرارداد و دریافت کد رهگیری بررسی شود.
در نتیجه، بهتر است بهجای این ادعا که «هر پشتنویسی بدون شاهد فاقد اعتبار است»، گفته شود که رعایت الزامات قانونی و ثبتی قرارداد اجاره، امضای طرفین و تنظیم دقیق متن، نقش مهمی در قابلیت استناد قرارداد دارد. در مواردی که ثبت قرارداد یا استفاده از سامانه مربوط الزامی باشد، انجام آن نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

تمدید قرارداد اجاره ملک به صورت پشتنویسی چگونه انجام میشود؟
برای تمدید قرارداد اجاره ملک به صورت پشتنویسی، مهمترین موضوع این است که توافق جدید به شکل مکتوب و دقیق ثبت شود. صرف توافق شفاهی درباره تمدید اجاره، افزایش مبلغ رهن یا تغییر اجارهبها میتواند در آینده زمینه اختلاف ایجاد کند.
در متن پشتنویسی باید مشخص باشد که توافق جدید مربوط به کدام قرارداد است و از چه تاریخی اجرا میشود. همچنین اگر فقط برخی از مفاد قرارداد قبلی تغییر کردهاند، بهتر است صراحتاً نوشته شود که سایر مفاد قرارداد اصلی همچنان معتبر و لازمالرعایه هستند.
بهعنوان مثال، اگر قرارداد اولیه برای یک سال تنظیم شده و طرفین تصمیم دارند آن را برای یک سال دیگر تمدید کنند، بهتر است تاریخ دقیق شروع و پایان دوره جدید در متن نوشته شود و مبلغ جدید ودیعه و اجارهبها نیز بهصورت عددی و ترجیحاً حروفی درج شود.
مراحل مهم تمدید قرارداد اجاره با پشتنویسی
- تعیین شرایط جدید: ابتدا درباره مدت تمدید، مبلغ ودیعه، اجارهبهای ماهانه و سایر شرایط با یکدیگر توافق کنید.
- مشخص کردن قرارداد قبلی: شماره قرارداد، تاریخ تنظیم و مشخصات ملک مورد اجاره را در متن جدید ذکر کنید.
- نوشتن توافق بهصورت دقیق: تمام تغییرات باید بهصورت واضح و بدون ابهام نوشته شوند.
- مشخص کردن تاریخ اجرای توافق: تاریخ شروع و پایان دوره جدید اجاره را دقیقاً درج کنید.
- امضای طرفین: موجر و مستأجر باید متن توافق جدید را امضا کنند.
- توجه به الزامات ثبت: در مواردی که قانون ثبت قرارداد در سامانههای مربوط و دریافت شناسه یا کد رهگیری را پیشبینی کرده است، این الزامات نیز باید رعایت شود.
- نگهداری نسخه توافق: هر یک از طرفین باید نسخهای از متن امضاشده و قرارداد اصلی را نزد خود نگه دارند.
برای آشنایی بیشتر با مسئولیتهای مالی طرفین در طول دوره اجاره، مطالعه مقاله مسئولیت پرداخت هزینههای ساختمان بر عهده مالک است یا مستأجر؟ نیز میتواند مفید باشد.
همچنین اگر قصد دارید در کنار اجاره، درباره خرید ملک در شیراز نیز تحقیق کنید، میتوانید راهنمای نکات مهم برای خرید خانه را مطالعه کنید.

نحوه صحیح پشتنویسی قرارداد اجاره
برای تنظیم صحیح پشتنویسی، بهتر است متن به شکلی نوشته شود که حتی شخصی خارج از رابطه قراردادی نیز بتواند از روی آن متوجه شود چه قراردادی تمدید شده، چه تغییراتی در آن ایجاد شده و این تغییرات از چه تاریخی اعتبار دارند.
اطلاعاتی که بهتر است در متن پشتنویسی درج شود
- شماره و تاریخ قرارداد اجاره اصلی
- نام و مشخصات موجر و مستأجر
- نشانی و مشخصات ملک مورد اجاره
- تاریخ شروع و پایان مدت تمدید
- مبلغ جدید ودیعه یا قرضالحسنه
- مبلغ جدید اجارهبهای ماهانه
- نحوه و زمان پرداخت اجارهبها
- سایر شروطی که نسبت به قرارداد قبلی تغییر کردهاند
- تاریخ تنظیم پشتنویسی یا الحاقیه
- امضای طرفین و، در صورت وجود، شهود
- تصریح به اعتبار سایر مفاد قرارداد اصلی در صورت توافق طرفین
نمونه متن پشتنویسی قرارداد اجاره
متن زیر صرفاً یک نمونه عمومی برای آشنایی با نحوه نگارش پشتنویسی است و بهتر است پیش از استفاده، با شرایط واقعی قرارداد و الزامات قانونی مربوط به آن تطبیق داده شود.
نمونه متن:
«نظر به پایان مدت قرارداد اجاره شماره ۱۷۸۵/ق مورخ 01/04/1402، این قرارداد با توافق موجر آقای رضا احمدی و مستأجر خانم الهام محمودی برای مدت یک سال، از تاریخ 01/04/1403 تا تاریخ 31/03/1404 تمدید میشود.
مبلغ ودیعه از ۸۰ میلیون تومان به ۱۰۰ میلیون تومان و مبلغ اجارهبهای ماهانه از ۵ میلیون تومان به ۶ میلیون تومان تغییر یافت.
سایر مفاد قرارداد اصلی که در این متن تغییر نکردهاند، مطابق توافق طرفین به قوت خود باقی است. این توافق در تاریخ فوق تنظیم و پس از مطالعه، به امضای طرفین و شهود حاضر رسید.»
امضای موجر: ………………..
امضای مستأجر: ………………..
امضای شاهد اول: ………………..
امضای شاهد دوم: ………………..
توجه: این نمونه جایگزین مشاوره حقوقی نیست و نباید بدون بررسی شرایط قرارداد، نوع ملک و مقررات جاری بهعنوان متن قطعی قرارداد استفاده شود.
پشتنویسی اجارهنامه چه تفاوتی با تنظیم قرارداد جدید دارد؟
در پشتنویسی، توافق جدید مستقیماً به قرارداد قبلی مرتبط میشود و طرفین معمولاً فقط تغییرات و شرایط جدید را ثبت میکنند. در مقابل، در تنظیم قرارداد جدید، تمام مفاد رابطه استیجاری دوباره در یک سند قراردادی درج میشود.
در جدول زیر پشتنویسی اجارهنامه و تنظیم قرارداد جدید باهم مقایسه شدهاند:
| موضوع | پشتنویسی یا الحاقیه | قرارداد جدید |
|---|---|---|
| ارتباط با قرارداد قبلی | مستقیماً به قرارداد اصلی ارجاع میدهد | میتواند مستقل از قرارداد قبلی تنظیم شود |
| حجم اطلاعات | معمولاً کوتاهتر است | معمولاً شامل تمام مفاد قرارداد است |
| تغییر شرایط محدود | مناسبتر است | امکان درج کامل شرایط جدید وجود دارد |
| تغییرات گسترده | ممکن است باعث ابهام شود | شفافیت بیشتری ایجاد میکند |
بنابراین، انتخاب میان پشتنویسی، الحاقیه یا قرارداد جدید باید با توجه به میزان تغییرات و شرایط حقوقی رابطه استیجاری انجام شود.
نکات مهم حقوقی هنگام تمدید قرارداد اجاره
پیش از امضای پشتنویسی یا الحاقیه، بهتر است طرفین فقط روی مبلغ اجاره تمرکز نکنند و تمام موضوعات مهم دوره جدید را بررسی کنند.
- مدت دقیق اجاره: تاریخ شروع و پایان دوره جدید را بدون ابهام درج کنید.
- مبلغ ودیعه: مبلغ جدید را دقیق و یکسان با توافق مالی طرفین ثبت کنید.
- اجارهبها: مبلغ ماهانه و زمان پرداخت آن را مشخص کنید.
- هزینههای ساختمان: مسئولیت پرداخت شارژ و سایر هزینههای مرتبط را روشن کنید.
- تعمیرات: در صورت توافق جدید درباره تعمیرات یا نگهداری ملک، مسئولیت هر طرف را مشخص کنید.
- انتقال به غیر: شرایط مربوط به واگذاری منافع ملک به شخص دیگر را بررسی کنید.
- تخلیه: شرایط پایان قرارداد و تحویل ملک را روشن کنید.
- استرداد ودیعه: نحوه و زمان بازگرداندن ودیعه در پایان رابطه استیجاری مشخص باشد.
- نسخه قرارداد: هر دو طرف نسخهای از قرارداد اصلی و متن تمدیدشده را نگهداری کنند.
- ثبت و کد رهگیری: در صورت شمول مقررات ثبت سامانهای، این موضوع را نیز پیگیری کنید.
برای کسانی که قصد دارند بعد از پایان اجاره وارد مرحله خرید ملک شوند، بررسی وضعیت محله، قیمت و ویژگیهای ملک نیز اهمیت زیادی دارد. برای مثال، اگر به دنبال خرید ملک در شیراز هستید، میتوانید گزینههای موجود در فرهنگ شهر شیراز، صدرا و گلستان را بررسی کنید.
همچنین برای شناخت بیشتر محلههای شیراز، مطالعه مقاله محلههای بالاشهر شیراز میتواند دید کاملتری درباره برخی مناطق شهر در اختیار شما قرار دهد.

آیا برای تمدید اجاره حتماً باید به بنگاه املاک مراجعه کرد؟
پاسخ این سؤال به شرایط قرارداد و الزامات قانونی و ثبتی حاکم بر آن بستگی دارد. توافق موجر و مستأجر میتواند بهصورت قراردادی ثبت شود، اما این موضوع به معنای نادیده گرفتن الزامات قانونی مربوط به ثبت قرارداد اجاره نیست.
بهخصوص با توجه به اصلاح ماده ۲ قانون روابط موجر و مستأجر در سال ۱۴۰۳، اطلاعاتی مانند مدت اجاره، مبلغ اجاره و مبلغ قرضالحسنه باید در چارچوب سامانههای پیشبینیشده ثبت شود و فرآیند تأیید طرفین و شهود و اخذ شناسه یا کد رهگیری نیز در قانون مورد توجه قرار گرفته است.
بنابراین، بهتر است پیش از اینکه تمدید قرارداد را صرفاً با نوشتن چند خط پشت اجارهنامه انجام دهید، بررسی کنید که قرارداد موردنظر مشمول چه الزامات ثبتی است.
اشتباهات رایج در پشتنویسی قرارداد اجاره
بسیاری از اختلافات مربوط به تمدید اجاره نه از اصل توافق، بلکه از ابهام در نحوه ثبت آن ناشی میشوند. برخی اشتباهات رایج عبارتاند از:
- نوشتن متن بدون اشاره به شماره و تاریخ قرارداد اصلی
- ثبت نکردن تاریخ شروع و پایان تمدید
- نوشتن مبلغ جدید بدون مشخص کردن واحد پول
- تغییر مبلغ اجاره بدون مشخص کردن زمان اجرای آن
- استفاده از عبارتهای کلی مانند «همان شرایط قبلی» بدون مشخص کردن تغییرات
- امضا نکردن تمام صفحات یا بخشهای توافقشده
- نگهداری نکردن نسخه قرارداد توسط هر دو طرف
- نادیده گرفتن الزامات ثبت و کد رهگیری در موارد مشمول قانون
- استفاده از یک نمونه اینترنتی بدون تطبیق آن با شرایط واقعی قرارداد
جمعبندی؛ آیا پشتنویسی برای تمدید قرارداد اجاره مناسب است؟
تمدید قرارداد اجاره ملک به صورت پشتنویسی میتواند برای ثبت تغییرات و توافقات جدید میان موجر و مستأجر مورد استفاده قرار گیرد؛ اما متن آن باید دقیق، شفاف و مرتبط با قرارداد اصلی باشد. درج مدت جدید، مبلغ ودیعه، اجارهبها، تاریخ توافق و سایر تغییرات مهم، از جمله مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
همچنین نباید پشتنویسی را راهی برای نادیده گرفتن مقررات مربوط به ثبت قرارداد اجاره دانست. قوانین و مقررات اجاره در سالهای اخیر تغییراتی داشتهاند و ماده ۲ قانون روابط موجر و مستأجر نیز در سال ۱۴۰۳ اصلاح شده است. بنابراین، برای قراردادهای جدید و تمدیدهای مشمول مقررات جاری، بررسی الزامات ثبت و دریافت کد رهگیری اهمیت دارد.
اگر در کنار موضوع اجاره، درباره خرید یا فروش ملک نیز تحقیق میکنید، مقاله بهترین بازسازیها برای افزایش ارزش ملک و راهنمای نکات مهم خرید خانه میتواند اطلاعات تکمیلی در اختیار شما قرار دهد.
در نهایت، اگر شرایط قرارداد پیچیده است، مبلغ معامله قابلتوجه است یا میان موجر و مستأجر اختلافی وجود دارد، بهتر است متن توافق پیش از امضا توسط یک متخصص حقوقی بررسی شود.
سوالات متداول درباره پشتنویسی قرارداد اجاره
آیا پشت نویسی قرارداد اجاره قانونی است؟
بله، اگر با امضای موجر و مستأجر و درج تاریخ انجام شود، دارای اعتبار قانونی و قابلیت استناد در دادگاه است.
برای تمدید قرارداد اجاره باید قرارداد جدید نوشت؟
خیر، با تمدید قرارداد اجاره ملک به صورت پشت نویسی نیازی به تنظیم قرارداد جدید نیست.
آیا حضور شاهد برای اعتبار پشت نویسی الزامی است؟
اجباری نیست، اما برای افزایش اعتبار پشت نویسی اجاره نامه توصیه میشود دو شاهد آن را امضا کنند.
چه مواردی را میتوان در پشت نویسی درج کرد؟
مواردی مانند مبلغ اجاره، ودیعه، مدت زمان اجاره، نحوه پرداخت و سایر توافقات جدید.
آیا پشت نویسی باید روی همان برگه قرارداد قبلی نوشته شود؟
ترجیحاً بله، اما میتوان آن را در برگهای جداگانه با ارجاع دقیق به قرارداد اصلی تنظیم کرد.












۲ پاسخ
با سلام وتشکر
آیا امکان تکرار پشت نویسی برای تمدید چندباره برای یک قرارداد اجاره وجود دارد یا صرفا برای یکبار قابل قبول خواهد بود؟
ممنونم کامل با پشت نویسی قرارداد اجاره نامه آشنا شدم